سقف‌ شيشه‌اي‌

‌ ‌سقف‌ شيشه‌اي‌ (GLASS CEILING) به‌ موانع‌ مصنوعي‌ و نامرئي، تصميمات‌ سازماني‌ و تعصبات‌ مسئولان‌ سازمان‌ اطلاق‌ مي‌شود كه‌ مانع‌ پيشرفت‌ اشخاص‌ با صلاحيت‌ و يا اقليت‌ها (بويژه‌ زنان) در داخل‌ سازمان‌ها مي‌گردد. اين‌ اصطلاح‌ به‌ مفهوم‌ نقطه‌اي‌ است‌ كه‌ پس‌ از آن، اشخاص‌ با صلاحيت‌ و يا اقليت‌ها ديگر امكان‌ ارتقا پيدا نمي‌كنند. اين‌ اصطلاح‌ از دهه‌ 1970 در آمريكا شكل‌ گرفت. ‌امروزه‌ پرواضح‌ است‌ كه‌ سقف‌ها و ديوارهاي‌ نامرئي‌ دراكثر محيط‌هاي‌ كاري‌ براي‌ اشخاص‌ با صلاحيت‌ و يا اقليت‌ها، نشئت‌ گرفته‌ از اعمال‌ روش‌هاي‌ سازماني‌ و رفتاري‌ وجود دارد كه‌ فرصت‌هاي‌ پيشرفت‌ اقوام‌ و يا نژادهاي‌ اقليت‌ را محدود مي‌كند.

كميسيون‌ سقف‌ شيشه‌اي: در سال‌ 1991 و در آمريكا، هيئتي‌ 21 نفره‌ به‌ رهبري‌ وزير كار و از مقامات‌ رسمي‌ و نمايندگان‌ انتخاب‌ شده‌ از مشاغل‌ و حرف‌ مختلف‌ به‌منظور بررسي‌ موضوع‌ سقف‌ شيشه‌اي‌ تشكيل‌ گرديد. از كميسيون‌ خواسته‌ شده‌ بود تا سال‌ 1995 گزارش‌ كار خود را به‌ رئيس‌ جمهور و كنگره‌ ارائه‌ دهد. كميسيون، موانع‌ بر سر راه‌ پيشرفت‌ اقليت‌ها و زنان‌ را بر پايه‌ تحقيقات‌ و يافته‌هاي‌ عمومي‌ مطالعه‌ كرده‌ و برپايه‌ اين‌ يافته‌ها، گزارش‌ كار خود را به‌ كنگره‌ ارائه‌ كرد. برخي‌ از اين‌ موانع‌ عبارتند از:

• كمبود تعهد در مديران‌ براي‌ ايجاد سيستم‌ها، سياست‌ها و اعمال‌ و رويه‌هايي‌ براي‌ استخدام‌ نيروي‌ كار متنوع;
• پرداخت‌ نابرابر براي‌ انجام‌ كار برابر و يا داراي‌ ارزش‌ قابل‌ مقايسه;
• ايجاد اذيت‌ و آزار به‌ علت‌ اختلاف‌ در قوميت، نژاد و جنس;
• كمبود سياستهاي‌ سازگار با مصالح‌ خانواده;
• مديريت‌ سنتي‌ و اعمال‌ رفتار كليشه‌اي‌
• فرصت‌هاي‌ محدود براي‌ ارتقا در جايگاه‌هاي‌ بالاي‌ مديريتي.

پيشنهادات‌ كميسيون‌

‌ ‌يافته‌ها و پيشنهادات‌ كميسيون‌ در موارد ذيل‌ خلاصه‌ مي‌شود:

ايجاد آگاهي‌ عمومي‌ از رفتارهاي‌ خاصي‌ كه‌ باعث‌ يا مانع‌ پيشرفت‌ اشخاص‌ با صلاحيت‌ و يا اقليت‌ها به‌خصوص‌ در مناصب‌ مديريتي‌ مي‌شوند;

تعهد مديريت‌ در ارائه‌ سياست‌هاي‌ پايه‌اي‌ و اساسي‌ براي‌ بهبود بخشيدن‌ و گسترش‌ موقعيت‌هاي‌ استخدامي‌ براي‌ اشخاص‌ با صلاحيت‌ و يا اقليت‌ها و يا زنان. به‌ جاي‌ تكيه‌ بر منابع‌ سنتي‌ استخدام‌ و گزينش، سازمان‌ نياز به‌ شناسايي‌ و ارتقاي‌ داوطلبان‌ واجد شرايط‌ مديريت‌ از منابع‌ غيرسنتي‌ دارد;

• تشويق‌ كادر رهبري‌ براي‌ سازماندهي‌ مناسب‌ جهت‌گسترش‌شبكه‌هاي‌ارتباطاتي‌ودرون‌سازماني;
• تشويق‌ به‌ تغيير فرهنگ‌ سازماني;
• ارائه‌ برنامه‌هاي‌ لازم‌ و تعهد مديريت‌ براي‌ پيشرفت‌ افراد;
• اقدامات‌ حمايتي‌ توسط‌ مديريت‌ براي‌ كمك‌ به‌ همه‌ كاركنان‌ واجد شرايط‌ به‌منظور بهره‌جويي‌ از امكانات‌ و فرصت‌ها در احراز پست‌هاي‌ سازماني‌ برمبناي‌ شايستگي‌ و توانايي‌ (شايسته‌سالاري);
• ارائه‌ برنامه‌هايي‌ براي‌ تلاش‌ درجهت‌ نگهداري‌ كاركنان‌ شايسته.