بدون شرح!!!

لغتنامه مهندسین عمران

حداكثر ظرفيت بار وسايل نقليه

مديريت ترافيك از پيچيده‌ترين و گسترده‌ترين مديريت‌هاي جهان

دكتر محمود احمدي نژاد كه صبح ديروز در سومين كنفرانس منطقه‌اي مديريت ترافيك در مركز همايش‌هاي صدا و سيما سخن مي‌گفت مديريت ترافيك را از پيچيده‌ترين و گسترده‌ترين مديريت‌هاي جهان دانست و تاکيد کرد: حل معضل ترافیک‌ نیازمند تلاش همه دستگاه‌ها و عزم ملی است. ...

حتما شما نيز تاييد مي‌كنيد كه اين مساله واقعيت دارد، اما چرا در ميدان عمل طور ديگري عمل مي‌شود. كافي است نگاهي به تاريخچه مديريت حمل ونقل و ترافيك تهران بياندازيم. در طول 15 سال گذشته مديران گوناگوني بر جايگاه مديريت ترافيك اين كلان شهر ايران تكيه زدند. عملكرد هر كدام نيز قابل ارزيابي است اما دوران طلايي اين بخش از ابتدا تا كنون زمان آقاي كرباسچي و معاون حمل و نقل و ترافيك ايشان آقاي سيادت موسوي بوده است. در صحبت‌هايي كه با بسيار از كارشناسان حمل و نقل و ترافيك داشته‌ام تقريبا قريب به اتفاق اين موضوع را تاييد كرده اند. اما سوال اين جاست كه چرا اين دوران را دوران طلايي ناميده‌اند؟

بنده سعي نموده‌ام علت آن را از دوستاني كه در زمان مديريت ايشان حضور داشتند بپرسم كه در زير به پاسخ برخي از آنها اشاره مي‌كنم، شايد كه مورد عنايت مديران فعلي و يا آينده نيز قرار گيرد.

1-       استفاده از كارشناسان و متخصصين قوي در زمينه حمل و نقل و ترافيك

2-       برگزاري كلاس‌ها و كارگاه‌هاي آموزشي متعدد و با هدف تقويت بنيه علمي و عملي كارشناسان حوزه ترافيك

3-       ايجاد محيط مناسب براي كارشناسان جهت تبادل اطلاعات فني و تخصصي

4-       ايجاد ساز و كار استفاده از حداكثر توان كارشناسان و افراد صاحب نظر خارج از مجموعه

5-       تاسيس و تقويت سازمان‌ها و شركت‌هاي تخصصي در زمينه حمل و نقل و ترافيك و ايجاد زمينه لازم براي فعاليت آنها

6-       و از همه مهمتر حمايت و پشتيباني دولت وقت (آقاي رفسنجاني) از شهردار و ...

هر چند كه فاكتورهاي زيادي در اين خصوص مي‌توان پيدا نمود ولي سياست كلي استفاده از حداكثر توان مجموعه كارشناسي بود كه نتيجه آنرا نيز در بهبود وضعيت ترافيك شاهد بوديم اما بعد از آن هر چند كه مديران خود را به آب و آتش زدند ولي عدم توجه به كارشناسان و تضعيف آنها باعث وخيم شدن وضعيت حمل و نقل و ترافيك كشور شد. چرا بايد اساتيد حمل و نقل بهترين دانشگاه ايران مدت‌ها از تصميم‌گيري‌ها و مطالعات اين كلانشهر كنار گذاشته شوند، حتي فارغ التحصيلان اين رشته نيز مهجور و گوشه‌نشين شوند.

بسياري از فارغ التحصيلان اين رشته را مي‌شناسم كه به دليل اين گونه بي‌مهري‌ها مدرك كارشناسي ارشد خود را كنار گذاشته و با مدرك كارشناسي (مهندسي عمران) مشغول فعاليت هستند و يا براي كار به ساير كشورهاي دنيا مهاجرت نموده‌اند. مگر سالانه چقدر در اين زمينه فارغ‌التحصيل داريم، كه بخشي از آنها را براي جذب در بازار كار از دست مي‌دهيم؟ مگر مشكلات ناشي از ترافيك در كشور حل شده است؟ مگر نه اينكه مساله سوخت امروز جزء مهمترين مشكل اين مملكت شده و مجلس و دولت را به چالش كشيده است؟ به هر حال عدم توجه به كارشناسان و بدنه كارشناسي باعث ايجاد اين گونه مشكلات شده‌ است.

 اميد است روزي برسد كه به جاي اينكه ده‌ها مدير غير مرتبط استخدام شده و خود را در اين زمينه كارشناس بدانند و به جاي كارشناسان تصميم بگيرند، ده ها كارشناس استخدام كنيم و از آنها استفاده كنيم.

به اميد آن روز

در صفحه اول روزنامه همشهري سه شنبه مورخ 16 آبان 85 مطلبي تحت عنوان « انتقاد كارشناسان از اختصاص بودجه تبصره 13 به منوريل» به چاپ رسيد. هر چند كه بنده شخصاً با دخالت مستقيم دولت در امور حمل و نقل تهران و نحوه هزينه نمودن بودجه اختصاص يافته تبصره 13 مخالف هستم ولي مطالب اشاره شده توسط كارشناسان! مربوطه كمي بنده را نسبت به تعريف كارشناس و كار كارشناسي نااميد نموده است.

مانند مواد زير:

   قطار هوايي وسيله نقليه عمومي به شمار نمي‌رود.

   ساخت و راه‌اندازي منوريل از مترو نه تنها ارزان‌تر نيست بلكه گران‌تر است زيرا ظرفيت حمل منوريل حدود 10 تا 25 هزار نفر است ولي ظرفيت حمل مترو 50 تا 100 هزار نفر در ساعت است.

تفسير خبر فوق:

1-     وسيله‌اي كه 10 تا 25 هزار نفر در ساعت جابجا نمايد وسيله حمل و نقل عمومي به شمار نمي‌رود.

2-     معيار گران‌تر بودن منوريل نسبت به مترو ‹‹ نفر در ساعت ›› مي‌باشد.

3-     كليه كتب موجود كه نسبت هزينه حمل و نقل ريلي زميني، هوايي و زيرزميني را 1: 3 :5 معرفي نموده‌اند لازم است بر اساس نظرات كارشناسان، نسبت فوق را سريعاً اصلاح نمايند.

4-     از اين به بعد مي‌توانيد در محاسبات ظرفيت مترو را 100 هزار نفر!!! در نظر بگيريد‌.

5-     مطمئناً ظرفيت جابجايي اتوبوس‌هاي شركت واحد تهران در يك خط بيش از 25 هزار نفر مي‌باشد. و از اينرو است كه حمل و نقل همگاني بشمار مي‌رود.

6-     .....

مساله ترافيك، مساله‌اي است كه مردم كلان شهرهاي كشور هر روز با آن دست به گريبانند. روزانه ميليون‌ها ساعت‌ها وقت مردم تلف، اعصاب آنان خرد و ميلياردها تومان بنزين كشور در اين ترافيك سنگين به هدر مي‌رود.

مشكل از كجا ناشي مي‌شود؟ به راستي چاره كار چيست؟ آيا راهكاري براي رهايي از اين وضعيت وجود دارد؟

در خصوص سوال اول، علت به وجود آمدن اين مشكل «رفتار قورباغه‌اي» مديران و متوليان امر مي‌باشد.

منظور از رفتار قورباغه‌اي چيست؟

اگر قورباغه‌اي را به همراه مقداري از آبي كه در آن زندگي مي‌كند در ظرفي بريزيد و آب را به آرامي گرم كنيد خواهيد ديد كه قورباغه به گرم شدن آب عكس‌العملي نشان نمي‌دهد تا آن كه آب جوش مي‌آيد و قورباغه مي‌ميرد.

دليل اين رفتار اين است كه قورباغه يك حيوان خونسرد است و دماي بدن خود را با تغييرات تدريجي دماي محيط تطبيق مي‌دهد.

اگر قورباغه ديگري را بگيريد و در ظرف آبي كه اختلاف دماي قابل ملاحظه‌اي با دماي بدن قورباغه دارد اما براي آن قابل تحمل است، بياندازيد خواهيد ديد كه به سرعت به بيرون مي‌جهد چرا كه نمي‌تواند اين تغيير دما را تحمل كند.

مشكل ترافيك سنگين امروز شهر‌هاي كشور مشكلي نبوده است كه يك شبه وجود آمده باشد. اين مساله در اثر سياست‌هاي اشتباه مسئولين كم كم و  به طور نامحسوس و بوجود آمده و اگر امروز با آن بطور هوشمندانه اي برخورد نكنيم به زودي شاهد عواقب وخيم آن خواهيم بود.

مديراني كه به محيط و تغييرات آن توجه نداشتند مانند قورباغه عمل كردند. اين مديران روند و تغييرات تدريجي را شناسايي ننموده و بنابراين در زمان لازم استراتژي مناسب را اتخاذ نكردند چرا كه خود براي آن شرايط تغيير كرده آماده نيستند.

از طرف ديگر اين مديران ظرفيت تحمل خيلي از تغييرات محيطي ناگهاني را ندارند و بنابراين به آن تغييرات به درستي عكس‌العمل نشان نمي‌دهند.

به همين دليل است كه امروز شاهد سوخت يارانه‌اي هستيم كه همه را تشويق به استفاده از خودروي شخصي با پول بيت المال مي‌نمايد. و اي كاش كه اين يارانه صرف جابجايي مردم مي‌شد. نه آن كه در ترافيك سنگين شهرهاي كشور بدون ذره‌اي جابجاي شهروندان فقط مي سوزد و به هدر مي‌رود.

اميد است دولتمردان ما سر اين غده چركين را باز نموده و چرك آن را خارج كنند و سپس مرهمي بر آن بگذارند. نه اينكه با صرف ميلياردها دلار از بيت المال بدون دست زدن بر اين زخم بر آن مرهم گذاشته تا روي آن پوشیده شود. صد البته در آينده ملت مجبور خواهد شد اين غدده چركين را با درد و رنج مضاعفي درمان نمايد.

به اميد روزي كه دولت و مجلس با هوشمندي، درايت و جرات با اين موضوع برخورد نمايند و تا دماي آب از اين كه هست بالاتر نرفته تصميم خود را بگيرند و قورباغه را از آب خارج كنند.

به نام خداوند بخشنده مهربان

نون‏، سوگند به قلم و آنچه مى‏نويسند،  «1»   (كه‏) تو، به لطف پروردگارت‏، ديوانه نيستى‏.  «2»   و بى‏گمان‏، تو را پاداشى بى‏منت خواهد بود.  «3»   و راستى كه تو را خويى والاست  «4»   به زودى خواهى ديد و خواهند ديد،  «5»   (كه‏) كدام يك از شما دستخوش جنونيد.  «6»   پروردگارت خود بهتر مى‏داند چه كسى از راه او منحرف شده‏، و (هم‏) او به راه يافتگان داناتر است‏. «7» 

بنام خدا شروع می‌کنم. خدایی که به قلم و آنچه می‌نویسند سوگند می‌خورد. امیدوارم خداوند توفیق دهد تا بتوانم با نوشتار و نظراتم در زمینه‌ای که چند سالی است در آن فعالیت دارم نوشتاري هر چند ناچیز به جامعه خود و مردمان اين سرزمين ارائه نمايم. به اميد خدا بتوانم حرمت اين قلم را نگه داشته و گامي در جهت بهبود وضعيت اجتماع خود بردارم و از اين راه منحرف نشوم.

امير روحي

بسم الله الرحمن الرحيم